Mối quan hệ giữa việc tập luyện và hormone nam giới không đơn giản như bạn nghĩ. Tập luyện và Testosterone có mối liên hệ mật thiết. Việc tập luyện thường xuyên có tác động sâu sắc đến mọi khía cạnh sức khỏe của bạn, bao gồm tim mạch và sức khỏe tinh thần.
Tập thể dục cũng đóng một vai trò quan trọng đối với nồng độ Testosterone—yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển cơ bắp. Tuy nhiên, cách thức hoạt động của nó khá phức tạp.
Theo Tiến sĩ (MD) Edward Cherullo, chủ nhiệm khoa tiết niệu tại Trung tâm Y tế Đại học Rush ở Chicago: “Nồng độ Testosterone bị ảnh hưởng bởi việc tập thể dục, nhưng cần có nhiều nghiên cứu liên tục để thực sự hiểu rõ điều gì đang xảy ra.”
Testosterone, hormone sinh dục nam chính được sản xuất bởi tinh hoàn, có tính đồng hóa (anabolic) và giúp bạn xây dựng cơ bắp. Tuy nhiên, các hormone khác cũng đóng góp vào quá trình xây dựng cơ bắp và sức bền.
Dưới đây là cái nhìn sâu hơn về cách tập thể dục ảnh hưởng đến mức T của bạn.
Tập luyện có ảnh hưởng đến nồng độ Testosterone không?
Tập thể dục CÓ tác động đến mức testosterone, nhưng các nghiên cứu cho thấy hiệu quả thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Tiến sĩ (PhD, D.Sc.) Anthony Hackney, giáo sư sinh lý học thể dục và dinh dưỡng tại Đại học North Carolina, người đã nghiên cứu về tập luyện và Testosterone trong nhiều thập kỷ, cho biết: “Một số loại bài tập được thực hiện ở khối lượng và cường độ nhất định có thể dẫn đến sự gia tăng testosterone, nhưng cũng có những loại bài tập và cường độ có thể làm giảm testosterone. Vì vậy, không có một quy luật chung nào kiểu như: ‘Ồ, tôi đang tập thể dục nên tôi sẽ luôn thấy phản ứng tăng testosterone’.”
Tiến sĩ (MD) Ahmed El-Zawahry, bác sĩ tiết niệu tại Trung tâm Y tế Đại học Toledo, giải thích: Nhiều nghiên cứu xem xét các loại bài tập khác nhau—bao gồm cardio, đạp xe, chạy bộ, bơi lội và cử tạ—và tác động của chúng đối với mức T đã tìm thấy những kết quả khác nhau.
Ông nói: “Nếu chúng ta tóm tắt kết quả của các nghiên cứu này trong một tuyên bố đơn giản, thì tập thể dục không làm thay đổi đáng kể mức testosterone về lâu dài.” Tuy nhiên, một số bài tập, đặc biệt là cử tạ, có thể tạm thời thúc đẩy testosterone. Nhưng Tiến sĩ El-Zawahry lưu ý rằng sự gia tăng này không kéo dài lâu.
Thành phần cơ thể và mức độ thể chất cũng ảnh hưởng đến cách tập thể dục tác động đến testosterone của bạn. Một nghiên cứu nhỏ năm 2016 cho thấy những người đàn ông béo phì và thừa cân đã thấy mức T của họ tăng lên khi họ tăng cường hoạt động thể chất, nhiều hơn so với khi họ chỉ hạn chế calo.
Một nghiên cứu năm 2018 cho thấy một số vận động viên ưu tú nam có nồng độ testosterone thấp. Tình trạng suy giảm Testosterone này có thể liên quan đến mức Cortisol cao hơn trong máu do tập luyện. Các vận động viên được nghiên cứu thường có thể trạng tốt, cơ thể săn chắc và không có triệu chứng của testosterone thấp (điều mà các bác sĩ cho là quan trọng hơn mức độ thực tế của bạn).
Tiến sĩ (MD) Brian McNeil, trưởng khoa tiết niệu tại Đại học Khoa học Y tế SUNY Downstate, cho biết tập thể dục ảnh hưởng đến testosterone theo những cách khác. Khi bạn tập luyện, bạn sẽ cải thiện sức khỏe tổng thể và giảm mỡ cơ thể, điều mà ông nói có thể cải thiện testosterone. Béo phì có liên quan đến testosterone thấp và các vấn đề sức khỏe khác.
Tiến sĩ El-Zawahry khuyên: “Bạn nên tập thể dục để duy trì sức bền, cơ bắp nạc và lượng mỡ cơ thể thấp, điều này sẽ giúp bạn khỏe mạnh.” Điều này sẽ làm giảm nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa và các vấn đề sức khỏe liên quan—những yếu tố giúp giữ nồng độ Testosterone ở mức khỏe mạnh.
Loại bài tập nào tác động đến Testosterone nhiều nhất?
Nghiên cứu cho thấy rằng các bài tập sức mạnh (tập kháng lực) và tập luyện cường độ cao ngắt quãng (HIIT) có thể làm tăng mức testosterone tự nhiên. Các bài tập dựa trên sức bền, như cardio đường dài, có khả năng làm giảm testosterone.
Giáo sư Hackney cho biết ngay cả trong tập kháng lực, “cường độ lớn hơn và khối lượng công việc lớn hơn” có nhiều khả năng làm tăng testosterone hơn. Ví dụ, nếu bạn nâng tạ nặng với nhiều hiệp trong khoảng thời gian 45 phút, bạn sẽ thấy tác động lớn hơn.
Ông nói thêm: “Nếu họ là người tập kháng lực bình thường, họ có thể sẽ không thấy bất kỳ dấu hiệu đáng kể nào trong việc thay đổi testosterone.”
Một nghiên cứu năm 2016 cho thấy bắt đầu tập kháng lực với các nhóm cơ lớn, như ngực và cơ mông, và tiến tới các nhóm cơ nhỏ, như cơ tam đầu và vai, tạo ra phản ứng testosterone lớn nhất. Nhưng không có bài tập nào đẩy mức T của bạn lên “tận mây xanh”, và đó sẽ không phải là sự gia tăng kéo dài.
Tiến sĩ Cherullo cho biết mức testosterone thường tăng nhất thời sau khi tập tạ và hoạt động thể chất cường độ cao khoảng 15 phút đến một giờ sau buổi tập.
Việc kết hợp tập luyện sức bền và sức mạnh có khả năng dẫn đến “trò chơi có tổng bằng không” (zero-sum game) khi nói đến tác động của nó đối với testosterone, Giáo sư Hackney nói.
Đừng quá lo lắng về việc chỉ tập trung vào tập kháng lực vì bạn nghĩ rằng nó làm tăng T. Tiến sĩ El-Zawahry nói rằng bất kỳ bài tập nào cũng có lợi cho sức khỏe chung của bạn và giúp bạn duy trì trọng lượng cơ thể và mức T khỏe mạnh.
Mặc dù có nghiên cứu về chủ đề này, Tiến sĩ McNeil nói rằng yoga và pilates, kết hợp các khía cạnh của rèn luyện sức mạnh, có khả năng có tác động tích cực đến testosterone.
Testosterone bị ảnh hưởng bao lâu sau khi tập luyện?
Sự gia tăng testosterone mà bạn thấy từ việc tập luyện thường là tạm thời—có thể là một giờ hoặc lâu hơn, Giáo sư Hackney nói. Sau đó, mức T của bạn sẽ trở lại bình thường.
Tiến sĩ El-Zawahry nói: “Tuy nhiên, bạn có thể cảm thấy tràn đầy năng lượng khi tập thể dục do sự gia tăng mức Cortisol thay vì testosterone.”
Cũng hãy nhớ rằng nồng độ Testosterone của bạn dao động tự nhiên trong ngày. Bằng cách tập thể dục, bạn có thể sẽ duy trì cân nặng khỏe mạnh và cải thiện chức năng tim mạch, điều này có tác động tích cực đến testosterone của bạn.
Tuy nhiên, chỉ riêng việc tập luyện sẽ không gây ra sự gia tăng lâu dài về mức testosterone, Tiến sĩ El-Zawahry khẳng định.
Tập thể dục có ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm Testosterone không?
Mức testosterone của bạn có xu hướng cao nhất vào buổi sáng và sau đó giảm dần trong ngày, Tiến sĩ Cherullo cho biết. Đó là lý do tại sao các bác sĩ thường kiểm tra T của bạn vào buổi sáng.
Nếu bạn thường chạy bộ vào buổi sáng hoặc tham gia các lớp HIIT lúc 5 giờ sáng, nó có thể sẽ không ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm của bạn, Tiến sĩ McNeil nói. Vì vậy, đừng bỏ qua buổi tập của bạn—nó tốt cho mức T và sức khỏe nam giới tổng thể của bạn.
Tập Gym Có Thực Sự Làm Tăng Testosterone?
Nâng tạ nặng và thường xuyên sẽ giúp bạn phát triển cơ bắp khổng lồ—và những người đàn ông cơ bắp cuồn cuộn chắc chắn có mức testosterone cao ngất ngưởng, phải không? Chà, không hẳn vậy: Tập luyện để tăng Testosterone tự nhiên có thể, một phần, là một huyền thoại phòng gym thiếu bằng chứng xác thực.
Tập thể dục có thể thúc đẩy testosterone, nhưng quá trình kích hoạt một sự bùng nổ hormone giới tính nào đó không đơn giản như thực hiện vài lần gập tay trước và chờ đợi mức độ thay đổi. Một số yếu tố đóng vai trò quan trọng, như cách bạn tập luyện, cách bạn phục hồi và lối sống của bạn như thế nào.
Dưới đây là thông tin chi tiết về mối liên hệ giữa tập luyện và Testosterone, và những gì bạn thực sự có thể mong đợi từ mức T của mình.
Sữa Tăng Cơ Scitec Nutrition 100% Whey Protein Professional 2lbs (30 Servings)
990.000vnđMối liên hệ thực tế giữa Tập luyện và Testosterone
Một số hình thức tập thể dục đã được chứng minh là làm tăng testosterone, ít nhất là tạm thời, sau hoạt động. Nhưng tăng bao nhiêu và trong bao lâu phụ thuộc vào một vài yếu tố.
Những ảnh hưởng lớn nhất bao gồm loại bài tập, tuổi tác của bạn (nam giới lớn tuổi có thể ít tăng testosterone sau khi tập thể dục hơn theo nghiên cứu năm 1989) và mức độ thể chất hiện tại của bạn.
Nói chung, tập kháng lực và các bài tập cường độ cao có xu hướng tạo ra phản ứng nội tiết tố đáng chú ý nhất ở nam giới. Nhưng, ngay cả trong các phương pháp này, tác động đến mức testosterone không phải là vĩnh viễn sau một buổi tập: Một sự gia tăng đột biến có thể kéo dài từ 15 phút đến một giờ sau khi bạn tập xong. Vì vậy, đừng đến phòng tập với mong đợi một sự gia tăng vĩnh cửu chỉ sau một buổi nâng tạ.
Tuy nhiên, bạn có thể khuyến khích sự gia tăng liên tục testosterone và cân bằng hormone tổng thể tốt hơn bằng cách tập luyện thường xuyên.
Trên thực tế, một nghiên cứu cho thấy những người đàn ông tập thể dục thường xuyên có mức testosterone cao hơn có ý nghĩa thống kê trên cơ sở dài hạn so với nhóm đối chứng là nam giới ít vận động. Tại sao? Nồng độ Testosterone bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố ngoài tập thể dục, chẳng hạn như chế độ ăn uống, giấc ngủ, căng thẳng và sức khỏe tổng thể. Những người đàn ông tập luyện thường xuyên thường có xu hướng áp dụng các thói quen lối sống lành mạnh hơn, hỗ trợ cân bằng hormone và có thể tăng nhẹ sản xuất testosterone.
Các nghiên cứu khác cũng ủng hộ những phát hiện này, với một số kết luận rằng mức testosterone cao hơn do hoạt động thể chất cũng liên quan đến sức khỏe sinh sản tốt hơn ở nam giới.
3 Loại bài tập tốt nhất để tăng Testosterone
Không phải tất cả các bài tập đều được tối ưu hóa như nhau để xây dựng khối lượng cơ bắp, tăng sức bền hoặc hỗ trợ hormone. Vậy, đâu là những bài tập tốt nhất để tăng mức testosterone?
Sự đặt cược tốt nhất của bạn là kết hợp vào kế hoạch tập luyện các chuyển động thách thức cơ bắp và đẩy cơ thể bạn với cường độ cao. Ví dụ, các chuyển động phức hợp lớn (compound) và các đợt bùng nổ cường độ cao là lựa chọn tốt.
Dưới đây là một số ý tưởng:
1. Bài tập kháng lực và Rèn luyện sức mạnh
Theo một số nghiên cứu, nâng tạ là một trong những cách hiệu quả để tăng testosterone. Một nghiên cứu kết luận rằng nam giới có sự gia tăng đáng kể về testosterone huyết thanh toàn phần sau buổi tập tạ 30 phút so với nữ giới.
Khi bạn đang ở trong phòng tập nâng tạ, hãy nhớ rằng các bài tập phức hợp kích hoạt nhiều nhóm cơ lớn (như Squat, Deadlift, Bench Press và Row) kích thích sản xuất hormone nhiều hơn các chuyển động cô lập (như gập tay trước khi ngồi).
Tập kháng lực nhất quán hỗ trợ cải thiện mức testosterone liên tục hơn theo thời gian. Điều này dường như đặc biệt đúng khi bạn chọn mức tạ nặng hơn và số lần lặp lại thấp hơn.
Máy massage cầm tay chính hãng GOODFIT GF01MG có tay cầm trợ lực có thể tháo rời
599.000vnđ2. Tập luyện cường độ cao ngắt quãng (HIIT)
HIIT liên quan đến các đợt nỗ lực cường độ cao ngắn theo sau là thời gian nghỉ ngắn. Nó khiến bạn hụt hơi, và hormone của bạn yêu thích điều đó. Các nghiên cứu đã kết luận rằng HIIT có thể làm tăng testosterone ở nam giới (thậm chí tốt hơn so với tập thể dục duy trì bền bỉ), đồng thời cải thiện độ nhạy insulin và sức khỏe tim mạch.
Thú vị là, một nghiên cứu cho thấy bạn có nhiều khả năng đạt được mức tăng T hơn khi thực hiện các bài tập HIIT ít cấu trúc và lặp đi lặp lại hơn, thay vào đó là tổ chức ngẫu nhiên hơn.
3. Chạy nước rút và Các động tác bùng nổ
Các đợt chạy ngắn, dữ dội nhanh nhất có thể có thể ảnh hưởng tạm thời đến mức testosterone. Ví dụ về những điều này có thể bao gồm các bài tập trọng lượng cơ thể bùng nổ—như Jump Squats, Plyometric Push-ups—hoặc thực hiện “nước rút” trên máy chèo thuyền. Bạn có thể tham khảo thêm cách để chạy nhanh hơn để áp dụng vào chế độ tập luyện này.
Những bài tập KHÔNG làm tăng Testosterone
Bây giờ bạn đã có danh sách các bài tập cần ưu tiên để hỗ trợ testosterone, cũng rất hữu ích để biết định dạng tập luyện nào ít có khả năng hỗ trợ mục tiêu nội tiết tố của bạn—hoặc thậm chí có tác động bất lợi.
Điều chính cần nhớ là liên tục tập luyện “hết công suất” (balls-to-the-wall) có thể khiến bạn cảm thấy bất khả chiến bại trong giây lát, nhưng nó sẽ không mang lại lợi ích cho bạn về lâu dài.
Một số phương pháp tiếp cận ít có khả năng mang lại cho bạn sự gia tăng T là:
- Tập sức bền mãn tính (Chronic Endurance Training): Nếu bạn là người nghiện cardio, đây là lời nhắc nhở để thay đổi một chút (nếu việc tăng testosterone cũng là mục tiêu của bạn). Mặc dù chạy bộ hàng ngày và đạp xe có lợi ích tuyệt vời cho tim, phổi và cơ bắp, nhưng tập thể dục sức bền quá mức thực sự có thể dẫn đến giảm testosterone theo thời gian. Nguy cơ suy giảm Testosterone cao hơn này có thể là do căng thẳng thể chất cao từ hàng tấn bài tập aerobic, đặc biệt nếu bạn không nghỉ ngơi đủ.
- Hoạt động cường độ thấp: Đi dạo hoặc yoga nhẹ nhàng rất tốt để kiểm soát Cortisol (hormone căng thẳng), nhưng chúng thường không kích hoạt sự gia tăng đáng kể testosterone. Tuy nhiên, chúng gián tiếp hỗ trợ cân bằng hormone.
- Tập luyện quá sức (Overtraining): Khi cơ thể bạn không có thời gian để phục hồi, Overtraining xảy ra, Cortisol tăng lên và testosterone có thể bị ảnh hưởng. Thêm vào đó, bạn có thể sẽ cảm thấy kiệt sức.
Tại sao tập thể dục có thể kích hoạt tăng Testosterone: Điều gì đang xảy ra trong cơ thể bạn?
Lý do một số loại bài tập nhất định dẫn đến sự gia tăng đột biến testosterone nằm ở cách cơ thể bạn phản ứng với căng thẳng thể chất, kích hoạt cơ bắp và tín hiệu nội tiết tố.
- Phản ứng nội tiết tố với căng thẳng thể chất: Một nghiên cứu năm 2007 cho thấy cả một buổi tập sức mạnh đơn lẻ và chương trình tập luyện bốn tuần đều gây ra những thay đổi có thể đo lường được về lượng testosterone thải ra khỏi cơ thể qua nước tiểu.
- Viêm tạm thời đòi hỏi sửa chữa: Tập luyện cường độ cao gây ra những vết rách nhỏ trong sợi cơ. Có một số bằng chứng cho thấy testosterone có thể được giải phóng và có cơ chế chống viêm để hỗ trợ sửa chữa.
- Nhu cầu năng lượng và trao đổi chất thay đổi: HIIT và chạy nước rút đòi hỏi năng lượng nhanh chóng, vì vậy cơ thể bạn gửi thêm các hormone đồng hóa như testosterone để tối ưu hóa sự phục hồi.
Các yếu tố lối sống khác ảnh hưởng đến Testosterone
Ngoài các kích thích cơ học từ việc tập luyện sức mạnh (resistance training) và mức độ hoạt động thể chất, nồng độ testosterone nội sinh còn chịu sự điều tiết chặt chẽ bởi các yếu tố sinh lý và môi trường khác. Sự cân bằng của hệ trục dưới đồi – tuyến yên – tuyến sinh dục (HPT axis) rất nhạy cảm với giấc ngủ, chế độ dinh dưỡng, căng thẳng tâm lý và thành phần cơ thể.
1. Giấc ngủ và Nhịp sinh học
Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi nội tiết tố. Phần lớn quá trình giải phóng testosterone hàng ngày ở nam giới xảy ra trong khi ngủ. Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ chặt chẽ giữa thời lượng giấc ngủ và nồng độ testosterone huyết thanh.
Một nghiên cứu mang tính bước ngoặt của Đại học Chicago đã chứng minh rằng việc hạn chế giấc ngủ xuống còn 5 giờ mỗi đêm trong vòng một tuần ở những nam giới trẻ khỏe mạnh đã làm giảm nồng độ testosterone từ 10% đến 15%. Mức giảm này tương đương với sự suy giảm testosterone do lão hóa từ 10 đến 15 năm. Điều này cho thấy thiếu ngủ là một yếu tố ức chế mạnh mẽ đối với quá trình sản xuất androgen. Bạn có thể tìm hiểu thêm về tầm quan trọng của giấc ngủ đối với cơ bắp để hiểu rõ hơn.
2. Dinh dưỡng và Vi chất
Chế độ ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến nguyên liệu đầu vào cho quá trình tổng hợp hormone steroid.
- Chất béo trong chế độ ăn: Testosterone được tổng hợp từ cholesterol. Do đó, các chế độ ăn quá ít chất béo (low-fat diets) có thể tác động tiêu cực đến nồng độ testosterone. Một phân tích tổng hợp (meta-analysis) gần đây cho thấy nam giới áp dụng chế độ ăn ít chất béo có nồng độ testosterone thấp hơn đáng kể so với những người có lượng tiêu thụ chất béo vừa phải hoặc cao. Bạn nên tìm hiểu về phân loại chất béo để chọn nguồn dinh dưỡng phù hợp.
- Vitamin D và Kẽm: Sự thiếu hụt vi chất là nguyên nhân phổ biến gây suy giảm chức năng sinh dục. Nghiên cứu trên nam giới thừa cân cho thấy việc bổ sung Vitamin D trong 1 năm đã làm tăng đáng kể nồng độ testosterone toàn phần, testosterone sinh học và testosterone tự do so với nhóm dùng giả dược. Bạn có thể tham khảo thêm nghiên cứu mới về Vitamin D. Tương tự, kẽm đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh nồng độ testosterone huyết thanh ở nam giới bình thường.
Viên Uống Hỗ Trợ Sức Khỏe Nam Giới Blackmores Men’s Performance Multi Vitamin 50 Viên
543.400vnđ3. Căng thẳng (Stress) và Cortisol
Có một mối quan hệ nghịch đảo rõ rệt giữa hormone căng thẳng (cortisol) và testosterone. Cortisol là một hormone dị hóa, được tiết ra khi cơ thể chịu áp lực về thể chất hoặc tâm lý. Khi nồng độ cortisol tăng cao kéo dài, nó ức chế việc giải phóng GnRH (Gonadotropin-releasing hormone) và LH (Luteinizing hormone), từ đó làm giảm sản xuất testosterone tại tinh hoàn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người có mức độ lo âu và căng thẳng tâm lý cao thường có nồng độ testosterone thấp hơn. Hiểu rõ về Cortisol và nguyên nhân gây béo bụng là rất cần thiết.
4. Thành phần cơ thể và Mỡ thừa
Tỷ lệ mỡ cơ thể (body fat percentage), đặc biệt là mỡ nội tạng, có tác động tiêu cực mạnh mẽ đến testosterone. Mô mỡ chứa enzyme aromatase, có chức năng chuyển đổi testosterone thành estradiol (estrogen). Quá trình này không chỉ làm giảm lượng testosterone sẵn có mà nồng độ estrogen cao còn gửi tín hiệu phản hồi âm tính lên vùng dưới đồi, làm giảm sản xuất testosterone thêm nữa. Tìm hiểu thêm về mỡ cơ thể để kiểm soát tốt hơn.
Nghiên cứu của Fui và cộng sự đã xác nhận rằng béo phì ở nam giới có liên quan mật thiết đến tình trạng suy giảm testosterone chức năng, và việc giảm cân có thể đảo ngược tình trạng này.
5. Sử dụng Rượu bia
Việc tiêu thụ rượu bia, đặc biệt là lạm dụng mãn tính hoặc uống quá nhiều trong thời gian ngắn (binge drinking), gây ức chế trực tiếp lên tế bào Leydig (nơi sản xuất testosterone trong tinh hoàn) và toàn bộ trục HPT. Nghiên cứu cho thấy nồng độ testosterone giảm đáng kể sau khi tiêu thụ một lượng lớn cồn, đồng thời làm tăng quá trình chuyển hóa testosterone tại gan.
Kết luận
Câu trả lời cho “tập luyện có làm tăng testosterone không?” là “không nhất thiết”. Tập thể dục không phải là một công tắc testosterone kỳ diệu.
Chìa khóa là biết cách tập luyện, phục hồi và nạp nhiên liệu cho cơ thể. Để hiểu rõ hơn toàn diện về vấn đề này, bạn nên đọc bài viết Testosterone toàn tập.
- Tập kháng lực và HIIT là những lựa chọn tốt nhất để tăng cường testosterone ở nam giới một cách tự nhiên.
- Tập thể dục quá nhiều có thể phản tác dụng nếu bạn không nghỉ ngơi.
- Lối sống tổng thể của bạn quan trọng ngang với kế hoạch tập luyện.
- Nếu bạn thực sự bị suy giảm Testosterone, chỉ tập thể dục thôi có lẽ sẽ không đủ—hãy tìm kiếm sự hỗ trợ y tế chuyên nghiệp.
- Almujaydil, M. S. (2023). The Role of Dietary Nutrients in Male Infertility: A Review. Journal of Nutrients. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36836876/
- Anderson, T., et al. (2017). Exercise and the Cortisol Awakening Response: A Systematic Review. PeerJ. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5635140/
- Ari, Z., et al. (2004). Serum testosterone, growth hormone, and insulin-like growth factor-1 levels, mental reaction time, and maximal aerobic exercise in sedentary and long-term physically trained elderly males. Neuroscience Letters. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15204068/
- Atakan, M. M., et al. (2021). Evidence-Based Effects of High-Intensity Interval Training on Exercise Capacity and Health: A Review with Historical Perspective. International Journal of Environmental Research and Public Health. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8294064/
- Craig, B. W., et al. (1989). Effects of progressive resistance training on growth hormone and testosterone levels in young and elderly subjects. Mechanisms of Ageing and Development. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2796409/
- Cumming, D. C., et al. (1983). Acute suppression of circulating testosterone levels by cortisol in men. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6348068/
- D’Andrea, S., et al. (2020). Endogenous transient doping: physical exercise acutely increases testosterone levels-results from a meta-analysis. Journal of Endocrinological Investigation. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32297287/
- Di Blasio, A., et al. (2016). Acute and delayed effects of high intensity interval resistance training organization on cortisol and testosterone production. Journal of Sports Medicine and Physical Fitness. https://europepmc.org/article/med/25373470
- Hackney, A. C., et al. (2012). Testosterone responses to intensive interval versus steady-state endurance exercise. Journal of Endocrinological Investigation. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23310924/
- Kumagai, H., et al. (2016). Increased physical activity has a greater effect than reduced energy intake on lifestyle modification-induced increases in testosterone. Journal of Clinical Biochemistry and Nutrition. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4706091/
- Luboshitzky, R., et al. (1999). Relationship between rapid eye movement sleep and testosterone secretion in normal men. Journal of Andrology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10591612/
- Maïmoun, L., et al. (2003). Testosterone is significantly reduced in endurance athletes without impact on bone mineral density. Hormone Research. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12784093/
- Mancini, M., et al. (2021). Obesity Is Strongly Associated With Low Testosterone and Reduced Penis Growth During Development. Frontiers in Endocrinology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34283215/
- Mohamad, N. V., et al. (2019). The relationship between circulating testosterone and inflammatory cytokines in men. The Aging Male. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29925283/
- Monson, N. R., et al. (2023). Association Between Vitamin D Deficiency and Testosterone Levels in Adult Males: A Systematic Review. Cureus. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10518189/
- Nancekievill, D., et al. (2023). The impact of sprint interval training with or without weight loss on substrate oxidation in adults: A secondary analysis of the i-FLEX study. PLOS ONE. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10161214/
- Rehman, S., et al. (2018). Endocrine disrupting chemicals and impact on male reproductive health. Translational Andrology and Urology. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6043754/
- Riachy, R., et al. (2020). Various Factors May Modulate the Effect of Exercise on Testosterone Levels in Men. Journal of Functional Morphology and Kinesiology. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7739287/
- Smith, S. J., et al. (2023). The effects of alcohol on testosterone synthesis in men: a review. Biomolecules. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36880700/
- Søgaard, D., et al. (2018). High-intensity interval training improves insulin sensitivity in older individuals. Acta Physiologica. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29197155/
- Su, L., et al. (2021). Effect of partial and total sleep deprivation on serum testosterone in healthy males: a systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34801825/
- Tang, Q., et al. (2019). Semen quality and cigarette smoking in a cohort of healthy fertile men. Environment International. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6693933/
- Timón Andrada, R., et al. (2007). Variations in urine excretion of steroid hormones after an acute session and after a 4-week programme of strength training. European Journal of Applied Physiology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17051372/
- Tsitouras, P. D., et al. (1982). Relationship of serum testosterone to sexual activity in healthy elderly men. Nature. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7069152/
- Vaamonde, D., et al. (2012). Physically active men show better semen parameters and hormone values than sedentary men. European Journal of Applied Physiology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22234399/
- Vingren, J. L., et al. (2010). Testosterone physiology in resistance exercise and training: the up-stream regulatory elements. Sports Medicine. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21058750/
- Weiss, L., et al. (1983). Comparison of serum testosterone and androstenedione responses to weight lifting in men and women. European Journal of Applied Physiology and Occupational Physiology. https://doi.org/10.1007/BF00423247
- Leproult, R., & Van Cauter, E. (2011). Effect of 1 week of sleep restriction on testosterone levels in young healthy men. JAMA. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21632481/
- Whittaker, J., & Harris, M. (2021). Low-fat diets and testosterone in men: Systematic review and meta-analysis of intervention studies. The Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33741447/
- Pilz, S., et al. (2011). Effect of vitamin D supplementation on testosterone levels in men. Hormone and Metabolic Research. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21154195/
- Prasad, A. S., et al. (1996). Zinc status and serum testosterone levels of healthy adults. Nutrition. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8875519/
- Brownlee, K. K., et al. (2005). Relationship between circulating cortisol and testosterone: influence of physical exercise. Journal of Sports Science & Medicine. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24431964/
- Fui, M. N., et al. (2014). Lowered testosterone in male obesity: mechanisms, morbidity and management. Asian Journal of Andrology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24434220/
- Sarkola, T., & Eriksson, C. J. (2003). Testosterone increases in men after a low dose of alcohol. Alcoholism: Clinical and Experimental Research. (Note: This study discusses acute low dose increase vs chronic/high dose decrease mechanism). Refer to: Emanuele, M. A., & Emanuele, N. (1998). Alcohol’s effects on male reproduction. Alcohol Health & Research World. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15706796/
Hãy Click truy cập ngay iFitness.vn - Chuyên thực phẩm bổ sung chính hãng để mua ngay cho mình một sản phẩm chính hãng chất lượng nhé. Hoặc Click vào đây để được tư vấn kĩ hơn trước khi mua.
Hotline tư vấn miễn phí: (028) 22.00.2222 hoặc (028) 399 77 777
Địa chỉ: B-00.02 Sarica, KĐT Sala, Đường D9, P. An Khánh, HCM
